Giả mạo MAC là gì? Cách hoạt động & cách sử dụng

Giả mạo MAC là gì và sử dụng như thế nào?

Xem video giải thích chuyên sâu về giả mạo MAC của chúng tôi tại đây: 

Wi-Fi công cộng có ở khắp nơi. Theo dõi thiết bị cũng vậy.

Mỗi khi bạn kết nối với một mạng, thiết bị sẽ chia sẻ một mã định danh duy nhất gọi là địa chỉ MAC. Mạng dùng địa chỉ này để nhận diện thiết bị và gửi lưu lượng đến máy tính bảng của bạn, thay vì, chẳng hạn, chiếc iPhone của bạn cùng phòng. 

Nhưng chính mã định danh đó cũng có thể được dùng để ghi nhớ thiết bị của bạn qua nhiều phiên và những lần quay lại. Chẳng hay ho gì nếu bạn không muốn bị âm thầm theo dõi mỗi lần mua latte ở quán cà phê yêu thích hoặc mở laptop tại Cổng 42.

Giải pháp là giả mạo MAC (hay còn gọi là tạo MAC giả). Giả mạo MAC nghĩa là thay đổi hoặc ngẫu nhiên hóa địa chỉ MAC của thiết bị để mạng nhìn thấy một mã định danh mới thay vì mã thật, khiến mạng tưởng kết nối đến từ một thiết bị hoàn toàn mới.

Trong hướng dẫn này, bạn sẽ tìm hiểu giả mạo MAC là gì, vì sao nó quan trọng đối với quyền riêng tư của địa chỉ MAC, khi nào nó hữu ích (và khi nào không), cũng như cách đổi địa chỉ MAC trên các thiết bị phổ biến. Chúng tôi cũng sẽ giới thiệu tính năng giả mạo địa chỉ MAC tích hợp của Windscribe để bạn có thể thực hiện chỉ với vài cú nhấp.

Địa chỉ MAC là gì?

Tin hay không thì tùy, MAC không phải là viết tắt của McDonald’s. Nó là viết tắt của Media Access Control (Kiểm soát truy cập phương tiện). Về cơ bản, địa chỉ MAC là “thẻ tên” của thiết bị trên Wi-Fi và Ethernet. Nó gắn với phần cứng mạng trong laptop hoặc điện thoại của bạn (chẳng hạn bộ điều hợp Wi-Fi) và giúp bộ định tuyến biết rằng: “Dữ liệu này phải đến thiết bị kia”, thay vì gửi cho người khác trên cùng mạng.

Địa chỉ MAC thường trông như thế này: 00:1A:2B:3C:4D:5E. Đây là một giá trị 48 bit được viết thành sáu cặp ký tự thập lục phân. Trong nhiều trường hợp, ba cặp đầu biểu thị nhà sản xuất (thường gọi là OUI, Mã định danh duy nhất của tổ chức), còn ba cặp cuối dành riêng cho giao diện mạng đó.

Rất dễ nhầm địa chỉ MAC với địa chỉ IP, nhưng chúng đảm nhiệm những công việc rất khác nhau. Địa chỉ MAC là thẻ tên của thiết bị trên mạng cục bộ. Nó giúp bộ định tuyến chuyển đúng dữ liệu đến đúng thiết bị.

Địa chỉ IP là địa chỉ mà Internet dùng để gửi dữ liệu đến và đi từ kết nối của bạn. Địa chỉ IP có thể thay đổi mỗi khi bạn chuyển mạng, còn địa chỉ MAC thì vẫn giữ nguyên.

Và đó là lúc quyền riêng tư trở thành vấn đề. Nếu thiết bị cứ giơ cùng một “thẻ tên” mỗi lần bạn vào Wi-Fi Starbucks, mạng có thể dễ dàng nhận ra: “Ồ, lại là bạn à”, dù là ngày mai hay tại một cửa hàng Starbucks khác có cùng hệ thống Wi-Fi. Nhiều thiết bị cố ngăn điều này bằng cách ngẫu nhiên hóa MAC, nhưng tính năng đó không phải lúc nào cũng nhất quán. Đây chính là lúc việc chủ động giả mạo MAC phát huy tác dụng.

Giả mạo MAC là gì?

Vậy chính xác thì giả mạo MAC là gì? Nó còn được gọi là giả mạo địa chỉ MAC, che giấu MAC hoặc sao chép MAC.

 Giả mạo MAC là khi thiết bị tạm thời thay đổi địa chỉ MAC mà nó báo cho mạng. Đại loại như làm giả danh tính của thiết bị. Thay vì hiển thị địa chỉ MAC thật cho mạng Wi-Fi, thiết bị đưa ra một địa chỉ khác, thường là địa chỉ ngẫu nhiên, khiến mạng tưởng kết nối đến từ một thiết bị mới.

Đây là một thủ thuật ở cấp độ phần mềm. Địa chỉ MAC gốc được thiết lập tại nhà máy không bị xóa hay ghi đè. Nó vẫn giữ nguyên trong phần cứng, nhưng hệ điều hành có thể thay thế địa chỉ được phát ra mạng.

Đôi khi bạn sẽ thấy địa chỉ MAC được chia thành hai loại. UAA (Universally Administered Address) là địa chỉ “thật” được gán tại nhà máy. LAA (Locally Administered Address) là địa chỉ do người dùng xác định và đó là địa chỉ mạng nhìn thấy khi bạn giả mạo.

Cách hiểu đơn giản nhất là: địa chỉ MAC thật vẫn còn đó. Việc giả mạo chỉ đặt cho bạn một biệt danh khi xuất hiện trên mạng.

Tại sao nên giả mạo địa chỉ MAC?

Hãy hình dung địa chỉ MAC giống như thẻ thành viên của thiết bị trên các mạng cục bộ. Giả mạo MAC thay nó bằng một con số dùng tạm rồi bỏ, để mạng không dễ nhận ra bạn khi bạn quay lại. Sau đây là những gì tính năng này bảo vệ. 

Bảo vệ quyền riêng tư trên Wi-Fi công cộng

Các mạng công cộng như ở quán cà phê, sân bay và khách sạn có thể ghi lại những thiết bị kết nối với chúng, và cách dễ nhất để theo dõi là dùng địa chỉ MAC. Ngay cả khi bạn chưa bao giờ nhập tên vào cổng đăng nhập, mạng vẫn có thể nhận ra: “Ồ, lại là chiếc laptop đó” vào lần tiếp theo bạn xuất hiện. Giả mạo MAC khắc phục điều này bằng cách khiến thiết bị trông như mới mỗi lần tham gia mạng.

Điều này quan trọng vì trước đây, một số đơn vị vận hành Wi-Fi và hệ thống bán lẻ đã dùng tín hiệu Wi-Fi để ước tính lưu lượng khách và số lần quay lại bằng cách theo dõi những thiết bị giống nhau xuất hiện theo thời gian. Các hệ điều hành hiện đại cố hạn chế điều đó bằng tính năng ngẫu nhiên hóa MAC, nhưng giả mạo MAC cho phép bạn tự cầm lái và chủ động áp dụng.

Vượt qua các hạn chế mạng

Các hạn chế mạng thật phiền phức, và đôi khi giả mạo MAC có thể giúp bạn lách qua những hạn chế sơ sài nhất. Ví dụ: một số điểm phát Wi-Fi “miễn phí trong 30 phút” theo dõi phiên của bạn bằng địa chỉ MAC. Đổi MAC và bạn có thể trông như một thiết bị hoàn toàn mới, nhờ đó bộ đếm giờ có thể được đặt lại.

Một số mạng cũng dùng tính năng lọc MAC, nghĩa là chỉ cho phép các thiết bị đã được phê duyệt trước kết nối. Trong những trường hợp đó, giả mạo cho phép thiết bị cung cấp một địa chỉ MAC khác. Bạn cũng có thể gặp giới hạn dựa trên MAC ở một số ISP hoặc thiết bị đời cũ chỉ đăng ký một số lượng thiết bị nhất định phía sau modem hay điểm phát sóng. Giả mạo có thể giúp bạn thay đổi thiết bị được tính mà không cần đổi phần cứng.

Tránh lấy dấu vân tay thiết bị

Lấy dấu vân tay thiết bị là một cách khác để mạng và dịch vụ nhận diện bạn. Thay vì dựa vào cookie, chúng gom nhiều manh mối nhỏ về thiết bị và kết nối để tạo một hồ sơ kiểu “khá chắc đây lại là người này”, và địa chỉ MAC có thể là một trong những manh mối đó trên mạng cục bộ.

Giả mạo MAC giúp ích bằng cách luân phiên mã định danh thiết bị đó. Nếu địa chỉ MAC liên tục thay đổi, mạng sẽ khó kết luận “Đúng rồi, vẫn là thiết bị lần trước” hơn nhiều, khiến việc theo dõi dài hạn kém tin cậy hơn hẳn.

Khắc phục sự cố & kiểm thử mạng

Giả mạo MAC cũng thực sự hữu ích cho quản trị viên và dân IT, chứ không chỉ dành cho những người mê quyền riêng tư. Nếu đang kiểm thử các quy tắc mạng, quyền kiểm soát truy cập hoặc hoạt động của DHCP, việc đổi MAC cho phép bạn mô phỏng một thiết bị “mới” mà không phải bê thêm phần cứng vào phòng. Nó cũng có thể giúp gỡ rối những vấn đề như xung đột địa chỉ IP bằng cách buộc mạng coi thiết bị của bạn là một máy khách khác.

Các nhóm bảo mật và chuyên gia kiểm thử xâm nhập cũng dùng giả mạo MAC, nhưng chỉ khi được cho phép rõ ràng. Mục đích là kiểm tra cách một mạng thực tế phản ứng, chứ không phải lén lút vào nơi bạn không được phép.

Thay thế một thiết bị đã đăng ký

Đôi khi địa chỉ MAC được chủ ý dùng làm “danh tính” của thiết bị. Một số giấy phép phần mềm, hệ thống truy cập mạng hoặc cấu hình ISP có thể gắn với một địa chỉ MAC cụ thể. Vì vậy, nếu bạn thay card mạng, bộ định tuyến hoặc modem rồi có thứ bỗng dưng ngừng hoạt động, việc giả mạo có thể giúp phần cứng mới đeo “thẻ tên” cũ để bạn tiếp tục truy cập mà không phải lao vào cuộc săn tìm phiếu hỗ trợ.

Giả mạo MAC và VPN: Hiểu rõ sự khác biệt

Vậy giả mạo MAC khác VPN như thế nào? Đơn giản thôi: giả mạo MAC thay đổi “thẻ tên” của thiết bị trên mạng cục bộ, còn VPN thay đổi “địa chỉ gửi trả” của bạn trên Internet.

VPN thực hiện ba nhiệm vụ chính: ẩn địa chỉ IP của bạn khỏi các trang web và máy chủ từ xa, mã hóa lưu lượng Internet, đồng thời giúp bảo vệ bạn trước sự giám sát của ISP và các hạn chế địa lý.

Điều VPN không làm là thay đổi địa chỉ MAC, bởi địa chỉ MAC thậm chí không bao giờ đi vào đường hầm VPN. Nó chỉ được dùng trên mạng cục bộ để chuyển lưu lượng từ thiết bị đến bộ định tuyến, rồi bị loại bỏ tại bộ định tuyến.

Vì vậy, trên thực tế bạn nên dùng cả hai: VPN để giảm theo dõi từ xa (trang web, ISP, nhà quảng cáo) và giả mạo MAC để giảm theo dõi cục bộ (đơn vị vận hành Wi-Fi công cộng, mạng dùng chung). Với Windscribe, bạn có cả hai trong một ứng dụng vì chúng tôi là một trong số ít VPN tích hợp tính năng giả mạo MAC. Ngầu chứ?

Cách sử dụng tính năng giả mạo MAC trong Windscribe

Sẵn sàng gắn ria mép giả cho thiết bị chưa? Sau đây là cách bật tính năng giả mạo MAC trong Windscribe và đổi địa chỉ MAC chỉ với vài cú nhấp.

Bước 1: Đi đến cài đặt Kết nối

Trong các ứng dụng Windscribe dành cho máy tính, bạn sẽ tìm thấy MAC Spoofing tại Preferences → Connection (biểu tượng phích cắm), như minh họa trong ảnh chụp màn hình bên dưới.

Bước 2: Bật MAC Spoofing

Trong mục MAC Spoofing, chuyển MAC Spoofing sang ON (nút sẽ chuyển sang màu xanh lá). Sau khi bật, Windscribe sẽ giả mạo địa chỉ MAC của bạn ngay lập tức.

Bước 3: Chọn giao diện mạng

Dùng menu thả xuống Interface để chọn giao diện mạng bạn muốn giả mạo. Thông thường đó là bộ điều hợp Wi-Fi (phổ biến nhất), hoặc Ethernet nếu bạn dùng kết nối có dây. Hãy chọn giao diện bạn đang sử dụng.

Bước 4: Làm mới thủ công (Không bắt buộc)

Muốn có MAC mới bất cứ lúc nào? Nhấp vào biểu tượng làm mới/tái chế. Windscribe sẽ tạo một địa chỉ MAC giả mới. Kết nối của bạn có thể bị ngắt rồi kết nối lại trong giây lát khi thay đổi được áp dụng.

Bước 6: Bật Auto-Rotate MAC (Khuyên dùng)

Nếu muốn “bật một lần rồi quên luôn”, hãy bật tùy chọn Auto-Rotate MAC. Tính năng này tự động thay đổi địa chỉ MAC giả theo định kỳ, giúp thiết bị không bị nhận diện như cùng một vị khách quay lại trên các mạng không đáng tin cậy.

Các cách khác để thay đổi địa chỉ MAC

Không dùng Windscribe? Bạn có thể dùng những phương pháp thủ công khác để thay đổi địa chỉ MAC trên nhiều thiết bị. Chúng kỹ thuật hơn Windscribe rất nhiều. Tính năng tích hợp của chúng tôi giúp việc giả mạo MAC đơn giản như bật một công tắc. Nhưng này, lựa chọn vẫn là của bạn. 

Windows

Mở Device Manager → Network adapters → nhấp chuột phải vào bộ điều hợp Wi-Fi/Ethernet → Properties → Advanced. Tìm Network Address hoặc Locally Administered Address, rồi nhập địa chỉ MAC mới dưới dạng 12 ký tự (không có dấu hai chấm hoặc dấu gạch ngang). Tắt rồi bật lại bộ điều hợp (hoặc khởi động lại máy) để áp dụng. 

Nếu muốn cách dễ hơn, Technitium MAC Address Changer là một công cụ miễn phí phổ biến.

macOS

Mở Terminal rồi chạy: sudo ifconfig en0 ether XX:XX:XX:XX:XX:XX. Thay en0 bằng giao diện mạng của bạn và XX:XX... bằng địa chỉ MAC mong muốn. Thay đổi này thường được đặt lại sau khi khởi động lại máy.

Linux

Bạn có thể dùng ip/ifconfig, nhưng phương pháp đơn giản nhất thường là macchanger. Ví dụ: sudo macchanger -r eth0 sẽ ngẫu nhiên hóa địa chỉ MAC cho giao diện đó (thay eth0 bằng giao diện thực tế của bạn).

Thiết bị di động

Trên iOS (14+) và Android (10+), tính năng ngẫu nhiên hóa MAC được tích hợp sẵn và thường được bật mặc định cho từng mạng. Giả mạo MAC thủ công thường đòi hỏi jailbreak/root, điều không đáng để làm với hầu hết mọi người.

Giả mạo MAC có hợp pháp không?

Làm giả địa chỉ MAC nghe như việc bạn sẽ làm khi mặc áo hoodie và gõ phím điên cuồng trong một căn phòng tối… nhưng không, có lẽ bạn sẽ chẳng phải ngồi tù vì nó đâu. Ở hầu hết mọi nơi, giả mạo MAC nói chung là hợp pháp khi được dùng để bảo vệ quyền riêng tư. Đây cũng chẳng phải thủ thuật ngầm gì. Nó là một tính năng tiêu chuẩn trong các hệ điều hành hiện đại, còn tính năng ngẫu nhiên hóa MAC được tích hợp vào iOS, Android và Windows.

Giả mạo địa chỉ MAC trở thành vấn đề khi bạn dùng nó để làm điều bất hợp pháp. Ví dụ: mạo danh thiết bị của người khác bằng cách sao chép địa chỉ MAC của họ, dùng tính năng giả mạo để qua mặt các dịch vụ trả phí (như né phí Wi-Fi khách sạn, dù hấp dẫn đến đâu), hoặc truy cập các mạng mà bạn không được phép sử dụng. Việc này cũng có thể khiến bạn vi phạm điều khoản dịch vụ của mạng.

Vì vậy, quy tắc khá đơn giản: dùng giả mạo MAC để bảo vệ quyền riêng tư của chính bạn, không phải để lẻn vào những nơi bạn không được cấp quyền truy cập. Nói cách khác, hãy khôn ngoan chứ đừng mờ ám.

Hạn chế của giả mạo MAC

Giả mạo MAC rất hữu ích cho quyền riêng tư của địa chỉ MAC, nhưng nó không phải áo choàng tàng hình. Hãy xem nó như việc đổi “thẻ tên” cho thiết bị, chứ không phải biến mất khỏi hành tinh. Nó góp phần vào một hệ thống bảo vệ quyền riêng tư nhiều lớp, nhưng nếu muốn quyền riêng tư tổng thể mạnh hơn, hãy kết hợp với VPN, tính năng chặn trình theo dõi và những thói quen bảo mật cơ bản nhưng đúng đắn.

Chỉ áp dụng cho mạng cục bộ

Địa chỉ MAC chỉ tồn tại trong mạng cục bộ. Chúng không đi qua bộ định tuyến, nghĩa là các trang web và máy chủ từ xa không bao giờ nhìn thấy chúng. Vì vậy, giả mạo giúp bảo vệ quyền riêng tư trên mạng Wi-Fi bạn đang kết nối, nhưng không ngăn được trang web, ứng dụng hoặc ISP nhìn thấy hoạt động Internet của bạn. Để bảo vệ quyền riêng tư trên Internet rộng lớn hơn, bạn sẽ cần VPN.

Thay đổi tạm thời

Với các phương pháp thủ công, việc giả mạo MAC thường bị đặt lại sau khi khởi động lại máy (tùy cách thực hiện). Điều đó có nghĩa thay đổi thường chỉ là tạm thời và bạn có thể phải giả mạo lại khi kết nối hoặc khởi động lại. Với Windscribe, sau khi bật tính năng giả mạo MAC, nó sẽ tiếp tục hoạt động trong khi ứng dụng đang chạy.

Vẫn có thể bị phát hiện

Một số mạng thông minh hơn những mạng khác. Điểm phát sóng cơ bản ở quán cà phê có lẽ chẳng quan tâm, nhưng mạng doanh nghiệp và mạng được quản lý đôi khi có thể đánh dấu các mẫu đáng ngờ, định dạng MAC bất thường hoặc một thiết bị liên tục “biến thành” máy khách hoàn toàn mới. Giả mạo giúp giảm khả năng bị theo dõi, nhưng không đảm bảo bạn sẽ vô hình ở mọi nơi.

Câu hỏi thường gặp

MAC mới, ai đây?

Quyền riêng tư của bạn sẽ được bảo vệ tốt hơn khi thiết bị ngừng tự giới thiệu với mọi mạng Wi-Fi ngẫu nhiên mà nó gặp. 

Về cơ bản, giả mạo MAC giống như trao cho thiết bị một thẻ tên mới mỗi khi nó bước vào một căn phòng Wi-Fi mới. 

Nó không thay đổi con người bạn và cũng không kỳ diệu biến bạn thành vô hình trên Internet, nhưng nó ngăn các mạng đáng ngờ hoặc quá tò mò dễ dàng nhận ra thiết bị qua nhiều lần quay lại. Điều đó đặc biệt hữu ích trên Wi-Fi công cộng hoặc không đáng tin cậy, nơi bạn chẳng biết những gì đang được ghi lại phía sau hậu trường.

Để có kết quả tốt nhất, hãy kết hợp với VPN. Giả mạo MAC giúp chống theo dõi cục bộ trên mạng bạn đang kết nối, còn VPN bảo vệ bạn trên Internet rộng lớn bằng cách mã hóa lưu lượng và thay đổi địa chỉ IP. Các lớp khác nhau, cùng một mục tiêu: ít bị theo dõi hơn, nhiều quyền riêng tư hơn.

Và nếu muốn cách đơn giản, Windscribe có sẵn tính năng giả mạo MAC cùng Auto-Rotate. Bạn chỉ cần bật lên và để thiết bị tự động “quên” thẻ tên cũ trong khi kết nối.